|
پنجشنبه ۰۵ آذر ۱۳۸۸ ساعت ۰۸:۴۳ |
|
ستان خراسان شمالي مهد فرهنگ و تمدن اقوام و قبايل مختلف، داراي مردماني فرهنگپرور است كه در مناسبتهاي مختلف مذهبي و تاريخي به برپايي آداب و رسوم زيبا و باشكوهي اقدام ميكنند.
در ميان اقوام ساكن خراسان شمالي، تركمنان اين ديار داراي آيين و سنن زيبايي ميباشند كه يكي از آنها آيين بزرگداشت عيد سعيد قربان است.
تركمنهاي خراسان شمالي همچون ساير مسلمانان جهان همه ساله مراسم عيد سعيد قران را كه درواقع بزرگترين عيد مذهبي خود ميدانند، به طرز باشكوهي برپا كرده و به شادي و سرور ميپردازند.
ر مناطق تركمننشين رازوجرگلان از توابع استان خراسان شمالي، خانوادهها چند روز قبل از فرا رسيدن عيد قربان به نظافت و غبار روبي منازل و محيط اطراف خود پرداخته و خود را براي به جا آوردن مراسم عيد بزرگ اسلامي آماده ميكنند.
در روز قبل از عيد قربان كه در ميان تركمنها به روز توتون معروف است، خانوادهها با تهيه نانهاي روغني سنتي ازجمله چوزمه و چاپاتي يا غيره، پيشاپيش به استقبال عيد قربان ميروند.
از ديگر مراسم خاص اين عيد، مراسم قربانشور ميباشد كه در شب عيد قربان انجام گرفته و افراد، همانگونه كه هاجر، حضرت اسماعيل (ع) را به دستور حضرت ابراهيم (ع) استحمام داد، غسل ميكنند.
اين مراسم ويژه با اشعار خاصي همچون «قربان شور، سنم شور، منم شور، اي خدا هيچ كيه ادمه خوار و زار، همه زار، سنگ در گاهينگ ده بارو ...» كه به معناي « آب قورمه شور است، تو شور هستي، من شور هستم ( منظور از شوري، دور بودن از بلاست) اي خدا هيچكس را نيازمند كسي قرار مده، همه چيز در درگاه تو فراوان است و ...» ميباشد، همراه است.
صبح روز عيد قربان افراد با بر تن كردن لباسهاي نو و آراسته به سوي عيدگاه رهسپار شده و نمازعيد را با شكوه هر چه تمام تر برپا كرده و خدا را شاكر ميشوند.
بعد از اقامه نماز عيد قربان، خانوادهها، قرباني خود را همراه با قرائت دعاها و اذكار مخصوص، ذبح ميكنند. بنا به اعتقاد تركمنها، به رغم اينكه سه روزي براي ذبح قرباني فرصت وجود دارد، بهترين روز جهت ذبح قرباني، روز عيد ميباشد.
درخصوص نحوه انتخاب قرباني در اين روز، بايد گفت: تركمنها جهت ذبح قرباني كردن، از بين گوسفند، بز، گاو و شتر بهترين و سالمترين حيوان را انتخاب كرده و معتقدند، ترجيحا رنگ پوست قرباني بايد سفيد باشد.
اقوام تركمن، ذبح قرباني را براي خانوادههايي كه داراي استطاعت مالي فراواني ميباشند، واجب شمرده و بر اين اساس گاهي، در بعضي از خانوادهها قرباني را بر زن و مرد خانواده بهطور جدگانه واجب ميدانند.
گوشت قرباني به قسمت تقسيم ميشود كه قسمتي از آن جهت صرف در امور خيريه، قسمتي جهت پذيرايي از ميهمانان و جماعت مسجد مورد استفاده قرار ميگيرد، قسمت باقي مانده نيز در ميان اعضاي خانواده صرف ميشود.
خانوادههاي تركمن، غالبا پوست قرباني يا وجه ارزشي آن را به مساجد محل سكونت خود اهدا ميكنند.
در بين اقوام تركمن مرسوم است در روز عيد قربان، طناب تابي آويخته و با آن تاب ميخورند و معتقدند كه با اين عمل گناهان يك ساله آنها به زمين ريخته و پاك ميشود.
|
